مساوى است ، بل در مقابل خود مقدونيها پا فشرد . مللى ، كه در اطاعت من‌اند ، هيچكدام يك دفعه هم مطيع خارجى نشده‌اند ، هيچكدام تبعه شاهى نبوده‌اند ، كه از خودش بيرون نيامده باشد . اگر پافلاگونيّه ، كاپادوكيّه يا پنت و بىتىنيّه و يا ارمنستان بالا و پائين را در نظر گيريد ، خواهيد ديد ، كه نه اسكندر توانست خللى به اينها وارد آرد ، نه هيچكدام از جانشينان او . امّا سكاها ، دو پادشاهى ، كه قبل از من بودند ، يعنى داريوش و فيليپ ، خواستند داخل مملكت آنها شوند و با زحمت زياد توانستند از آنجا بيرون روند و چنين مردمى امروز در مقابل روميها قويترين كمك من‌اند . من جنگهاى پنت را با رعبى بيشتر و اعتمادى كمتر شروع كردم ، زيرا جوان و نسبت باسلحه بيگانه بودم ( مقصود جنگهائى است ، كه در شمال قريمه و جنوب روسيّه كنونى كرد و با عدّه بالنّسبه كمى شكستى بزرگ بلشكر كثيرالعدّه سكاها و سارماتها داد . م . ) . با صرف‌نظر از اين نكته ، سكاها علاوه بر شجاعت و خوبى اسلحه‌شان ، در حمايت بيابانهاى لم‌يزرع وسيع و سختى آب‌وهوايشان بودند . اين اوضاع و احوال باعث جنگى سخت و خطرناك براى دشمنانشان ميگشت و در ميان اينهمه خطرات اميدى براى بدست آوردن غنائمى نبود ، زيرا از مردمانى صحراگرد ، كه نه نقره دارند و نه طلا ، چه اميدى ميتوان داشت ؟ چنين بود احوال سكاها ولى جنگى ، كه امروز در پيش داريم ، بكلّى شرايط و احوالى ديگر دارد . هر صفحه‌اى ، كه در نظر گيريد ، از حيث اعتدال آب‌وهوا ، حاصلخيزى زمينها و عدّه شهرهايش ، از آسيا پست‌تر است ، هر روز جنگ تقريبا در تعيّشات خواهد گذشت ، نه در جنگ و جدال ، يك سفر جنگى آسان‌تر از ديگرى خواهد بود و مقدار غنائمش از سهولت جنگ هم بيشتر . آيا نشنيده‌ايد چه صحبتها از ثروت آتّال ( پادشاه پرگام ) و وفور نعم يونيّه و ليديّه ميكنند ؟ همهء اين ثروتها بىجنگ از آن ما خواهد بود . آسيا با كمال بيطاقتى مرا ميطلبد ، زيرا ظلم تحصيلداران روم - حرص و طمع پروقنسول « 1 » هاى آن ، بىعدالتى قضاتش

--> ( 1 ) - Proconsul ، والى رومى در ايالات .